- Szczegóły
- Autor: opracował: S.K.Górski
Do roku 1660 w Gassen dzień targowy i jarmark odbywał się w niedzielę. Oficjalny zakaz handlu w niedzielę nakazał książę Christian w 1669 dla wszystkich miejscowości Mu podległych. Targi w Gassen ustalono razem z nadaniem praw miejskich. W przywileju miejskim z roku 1660 miasto otrzymało prawo jarmarku w każdy poniedziałek, a lokalni rzemieślnicy i chłopi mogli oferować swoje produkty.
Jarmarki w Gassen wyznaczono na: pierwszy jarmark w poniedziałek po święcie Estomihi (niedziela przed Popielcem), drugi jarmark w poniedziałek po święcie Exaudi (siódma niedziela po Wielkanocy), trzeci jarmark w poniedziałek przed świętem Michała Archanioła (29 września), czwarty jarmark w poniedziałek po pierwszej niedzieli Adwentu, oraz cotygodniowy targ, odbywający się w każdy poniedziałek. Miastu przyznano cztery otwarte targi: towarowy, koński, bydła oraz wełny. Z dokumentów wiemy, że były to dość liczne bo np. w 1800 roku na targu bydła zgromadzono ponad 800 sztuk bydła rogatego.
Za czasów rodziny von Rabenau po roku 1780 właściciel nadał miastu dwa kolejne jarmarki, z których jeden odbywał się wyłącznie jako targ bydła i koni. Miasto Gassen od teraz miało jarmark zapustny, Zielonoświątkowy, św. Michała – na jesień, adwentowy, jarmark wielkanocny i targ bydła w okolicach dnia św. Piotra i Pawła i dodatkowo targ bydła i koni, wyznaczony na św. Bartłomieja (24 sierpnia). Zmieniono tez dzień targowy - jarmarczny na wtorek.
Do 1856 główne wpływy z opłat targowych otrzymywał właściciel majątku Gassen. Wraz z przejściem Dolnych Łużyc w 1815 roku pod panowanie Prus w ręce króla jako margrabiego. Rząd we Frankfurcie przejął nadzór nad funkcjonowaniem targów i regulował dni targowe. Zostały wydawane publikacje w formie kalendarzy w Sorau, w których publikowano wykazy wszystkich jarmarków w okolicy. Dzięki temu można z łatwością ustalić dni targowe w Gassen.

przykłady kalendarza wydawanego w Sorau (Żary).
W 1932 w Gassen odbywały się jarmarki wraz z targami bydła rogatego, koni i świń były w dniach (9 lutego - wtorek zapustny), we wtorek po niedzieli Palmowej (22 marca), we wtorek po niedzieli Exaudi (10 maja), 16 sierpnia (wtorek po 12-tej niedzieli po Trójcy Świętej), 4 października (wtorek po Święcie Dożynek) oraz 29 listopada (wtorek po 1-szej niedzieli Adwentu), a 14 czerwca (wtorek po 3-ciej niedzieli po Trójcy Świętej) odbywał się wyłącznie targ bydła rogatego, koni i świń.
Targi bydła odbywały się tylko przed południem, natomiast targi towarowe trwały przez cały dzień.
Zmieniała się też lokalizacja miejsca targowego w mieście, przy kościele w rynku, na terenie przy obecnej ul. Waryńskiego i ul. Ogrodowej, współcześnie po 1945 rynek zlokalizowano na placu przy obecnych ulicach Jana Pawła II, Kościuszki, Konstytucji 3-go Maja, a następnie przeniesiono na plac przy pałacu ul. Strażacka.
Dzisiejszy plac targowy jest miejscem o małym nasileniu handlowym, daleko od dawnej świetności. W mieście odbywa się do dziś jarmark okolicznościowy w okresie adwentowy, w rynku przy kościele.
W okresie największego rozwoju przemysłowego miasta Gassen, do I wojny światowej, w mieście odbywały się największe jarmarki, z największa ilością uczestników.
Dzień przed jarmarkiem z miejskich magazynów przy zamku przewożono elementy drewniane stoisk i kramów, i ustawiano je w mieście.
Stoiska ustawiano obok siebie wzdłuż ulic w mieście, aż do ul. Sommerfeld i wokół Kościoła. Na stoiskach sprzedawano jedzenie, obuwie, kapelusze z Guben, tkaniny z Sorau, słodycze, wyroby mięsne. Były stoiska z tytoniem i fajkami. Stały kramy z rękodziełami w tym ręcznie wytwarzanymi chustami.
Pod „grubą lipą” stawali rzeźnicy z własnymi wyrobami, w tym kiełbasą czosnkową. Były stoiska z metalowymi talerzami z Chemnitz, ceramiką, garnkami, zabawkami, pasmanterią i innymi artykułami, w kramach po obu stron ulicy Breite Straße (JPII). Stawiano też duży namiot przez karczmarzy z Gassen, w którym można było się posilić i ugasić pragnienie. August Polske sprzedawał własnoręcznie wyrabiane cygara.
Jedna z wielu uroczystości w cieniu "Grubej Lipy", 1908.
Równolegle trwał targ bydła przy ulicy Weberstraße (Waryńskiego). W okresie 1900-1914 targ bydła w Gassen należał do najważniejszych na Dolnych Łużycach, wystawiano tam 800–1000 sztuk bydła.
Po I wojnie światowej jarmarki zaczęły tracić na znaczeniu. Inflacja, masowe bezrobocie i kryzys gospodarczy wpłynął na wielkość kolejnych jarmarków w mieście do 1945.
