- Szczegóły
- Autor: opracował: S.K.Górski
Brinsdorf (Bronice) do 1816 należały do posiadłości Gubińskich, później do posiadłości powiatu żarskiego. Była to posiadłość rodziny von Kalckreuth z Dłużka razem z wsiami Nowa Rola, Świbinki i Jasionna. Eusebius von Kalckreuth w 1538 roku odziedziczył po ojcu dobra wraz z udziałami czynszowymi. Dobrami podzielił się z bratem Melchiorem, który był właścicielem Bronic.
Melchior był żonaty (1542) z Anną von Köckritz. Miał 3 córki, nie miał synów i jego część majątku przeszła na brata Eusebiusza. Ten sprzedał połowę Bronic dla swojego kuzyna Balthasara von Kalckreuth z Jasionnej. Doszło tu do sporu prawnego (02.04.1562), który zakończył się zgodą na sprzedaż dóbr za kwotę 2800 talarów.
Balthasar von Kalckreuth ożenił się z Margarethe von Berge. A ta po jego śmierci wyszła za mąż za Leutharda von Schreibersdorf. Miał dzieci Kacpra i Fryderyka oraz jeszcze jednego syna i 3 córki.
Bracia Kacper (Caspar) i Fryderyk (Friedrich) są wymieniani w 1577 roku jako właściciele Jasionnej. Oni w 1574 roku stali się spadkobiercami Balthasara i właścicielami Bronic. Obaj bracia umarli bez męskich potomków.
Bronice przeszły na krewnego Adama von Kalckreuth, który ożenił się z Anną Marią von Kracht. Miał synów: Georg Abraham, Balthasar, Wolf Dietrich, Eusebius i Christian. To Oni odziedziczyli dobro Bronice w 1633 roku, i następnie sprzedali je dla Kacpra (Caspara) von Wiedebacha z Golina. Kacper zmarł zaraz po kupnie Brinsdorf (Bronic), a dobra przeszły na jego syna. W dokumencie z 14.06.1635 jako właściciele dóbr Brinsdorf (Bronice) wymieniani są Nicol Friedrich oraz matka Katharina von Wiedebach z domu von Maxen.
Wkrótce też zmarł Nicol Friedrich von Wiedebach, a dobro Brinsdorf (Bronice) (połowa) przeszło na jego brata Hansa von Wiedebach z Gassen (Jasienia). W jego posiadaniu wieś była 6 lat.
W 1650 roku Bronice sprzedano dla Rudolfa von Bünau z Gassen (Jasienia). Dobra te były wówczas bardzo zaniedbane. Rudolf von Bünau posiadał już w owym czasie Jasień, połowę Budziechowa (kupione w 1648), Lisią Górę, Zieleniec, Nową Rolę, Świbinki, Jaryszów, i połowę Jabłonic. W 1644 ożenił się z Marianne von Wiedebach ze Świbnej (zmarła w 1669).
Po jego śmierci (31.10.1687) dobra podzielono pomiędzy jego synów Rudolfa i Heinricha. Rudolf otrzymał Jasień, Lisią Górę i połowę Budziechowa i Zieleniec, a Heinrich Bronice, połowę Nowej Roli i Świbinki.
Heinrich von Bünau z Bronic pozostawił po sobie w synów Rudolfa i Heinricha oraz 5 córek: Marianne Charlotte, Renate Sofie, Maria Marianne, Beate Luise, Erdmuthe Eleonore.
Podczas kiedy jego brat Rudolf miał 4 synów: Rudolf, Heinrich, Günter i Rudolf (Heinrich).
Syn Heinricha von Bünau - Rudolf von Bünau dnia 29.05.1724 ożenił się z Henriette Luise von Burgsdorf (zm.09.05.1763), nie posiadali męskich potomków. Mieli córki: Henriette Sofie Helene von Bünau (ur.25.11.1725, zm.21.03.1751) i Charlotte Friederike Auguste von Bünau (ur.1728, zm.1728).
Drugi syn Heinricha von Bünau także zmarł nie pozostawiając po sobie męskiego spadkobiercy. Cierpiał na chorobę umysłową.
Rudolf von Bünau pozostawił w spadku Bronice dla córki Henriette Sofie Helene von Bünau i jej mężowi kapitanowi Kacprowi Henrykowi (Caspar Heinrich) von Haugwitz. Ona zmarła przy porodzie syna pozostawiając jedyną spadkobierczynię dóbr córkę Magdalena Zofia Henrietta (Magdalene Sofie Henriette) von Haugwitz (ur. 27.03.1750, zmarła w Gassen 26.03.1783). I to Ona odziedziczyła Bronice. Wniosła te dobra do małżeństwa z Abraham Gotfried Philip (Abraham Gottfried Philipp) von Rabenau z Gassen (Jasienia).
Mieli 4 synów i dwie córki. Jedna to Henriette Charlotte Philippine, a druga najstarsza (imię nieznane) żona Friedricha Adama von Stammer.
Synami byli:
1. Friedrich Philipp Sigismund (ur. 23.04.1771),
2. August Abraham Heinrich ur.01.05.1769, jego córka Juliane Henriette,
3. Carl Gottfried ur.20.03.1775, żona Antoinette Friederike Auguste von Wilcke, jego córka Ernestine Luise Laura,
4. Ferdinand Balthasea ur.08.02.1780, żona Henriette Erdmunthe von Goeβnitz, mieli trzech synów.
Po śmierci matki Henriette Sofie Helene von Bünau dnia 26.03.1783 roku dobra zostały sprzedane.
Bronice w 1790 sprzedano dla jasieńskiego mieszczanina Johann Christian Simon.
W roku 1818 za kwotę 29943 rodzina Simon sprzedała Bronice dla Carla Andreasa Ferdinanda von Meyer.
Wieś w 1844 roku liczyła 231 mieszkańców. Część posiadłości szlacheckich w 1843 były w posiadaniu Carla Hermanna Seydel. W 1860, 666 morgów ziemi należało niejakiego Johannesa.
Późniejszymi posiadaczami dobra Bronice, które w 1885 roku obejmowało 175 ha byli: Paul Krause (1870), Prem.Lt.v.Lüdecke (1872), Ferdinand Tesch (1879/85) i Robert Tesch (1896), Karl Fuhrmann (1898), Georg Nielow (1903/1907), Oberstleutnant Wilhelm Müller (zmarły w 1959 w Hersbruck) (1915).
Dobra szlacheckie ostatecznie w 1930 roku zostały podzielone.
Chronologiczne zestawienie właścicieli majątku Brinsdorf (Bronice).
I. Rodzina von Kalckreuth (Właściciele Dłużka i Bronic)
Rodzina ta władała majątkiem, gdy należał on jeszcze do powiatu gubińskiego.
do 1538: Lewin von Kalckreuth, Starosta (Amtshauptmann)
1538-ok.1542, Eusebius von Kalckreuth, żonaty z Urszulą von Wiedebach.
1542-przed 1562, Melchior von Kalckreuth (brat Eusebiusa), żona Anna von Köckritz (z domu Siebenbeuthen), ślub w 1542, zmarł bez męskiego potomstwa, co spowodowało powrót dóbr do linii brata.
1562-1574, Balthasar von Kalckreuth (kuzyn powyższych), żona Margarethe von Berge. Po jego śmierci wyszła za Leutharda von Schreibersdorfa.
1574-ok. 1590, Caspar i Friedrich von Kalckreuth (bracia), Elektorzy i lennicy gubińscy. Zmarli bezpotomnie.
ok. 1590-1633, Adam von Kalckreuth, żona Anna Maria von Kracht (z domu Milzig), 5 synów (Georg Abraham, Balthasar, Wolf Dietrich, Eusebius, Christian), którzy sprzedali majątek w 1633
II. Rodzina von Wiedebach (1633-1650)
1633, Caspar von Wiedebach, żona Katharina von Maxen
1633-1636, Nicol Friedrich von Wiedebach (syn Caspara), zmarł młodo, majątek popadł w ruinę podczas wojny trzydziestoletniej.
1636-1650, Hans von Wiedebach z Gassen, zarządca dóbr Gassen. Trzymał Bronice przez 6 lat jako zastaw.
III. Potęga rodu von Bünau (1650-1762), to okres największego rozkwitu i konsolidacji dóbr pod jednym zarządem.
1650-1687, Rudolf von Bünau (Starszy), zm. 31.10.1687, Landeshauptmann (Starosta Krajowy) Dolnych Łużyc, Podpułkownik (Oberstleutnant), żona Marianne von Wiedebach (z domu Zwippendorf), zm. 1669
1687-ok. 1715, Heinrich von Bünau (syn Rudolfa), miał 2 synów i 5 córek
1722-1762, Rudolf von Bünau (wnuk), zm. 28.03.1762, żona Henriette Luise von Burgsdorf (z domu Hohenjesar), zm. 09.05.1763.
To ostatni męski potomek linii bronickiej. Miał dwie córki: Henriette Sofie Helene (zm. 1751) i Charlotte Friederike (zm. 1728).
do 1762, Heinrich von Bünau (brat Rudolfa, zm. 23.04.1762), Ubezwłasnowolniony z powodu choroby umysłowej.
IV. Sukcesja żeńska: Haugwitz i Rabenau (1762-1790)
1762-1783: Magdalene Sofie Henriette von Haugwitz (ur. 27.03.1750, zm. 26.03.1783), córka Henriette von Bünau i kapitana Caspara Heinricha von Haugwitza. Mąż Abraham Gottfried Philipp von Rabenau.
do 1790, Abraham Gottfried Philipp von Rabenau (z Gassen), Kapitan (Hauptmann) i lennik żarski, miał4 synów (Friedrich, August, Carl, Ferdinand) - po śmierci żony sprzedał majątek.
V. Właściciele nowożytni (1790-1930)
1790-1818, Johann Christian Simon, mieszczanin z Jasienia (Gassen).
1818-1843, Carl Andreas Ferdinand von Meyer,cena zakupu 29 943 talary.
1843-1860, Carl Hermann Seydel (część majątku) i Johannnes (właściciel 666 morgów w 1860)
1870-1915, właściciele Paul Krause (1870), von Lüdecke (1872), Ferdinand Tesch (1879) i Robert Tesch (1896), Karl Fuhrmann (1898), Georg Nielow (1903), Wilhelm Müller (1915), podpułkownik, zm. 1959.
Historia Bronic to klasyczny przykład wygaśnięcia wielkiego rodu rycerskiego (von Bünau) w linii męskiej. Przejście majątku przez "kądziel" do rodzin Haugwitz i Rabenau osłabiło integralność dóbr, co w 1790 roku doprowadziło do pierwszej sprzedaży majątku osobie spoza szlachty (Simon), a ostatecznie do parcelacji w 1930.
Najstarsze zapisy nazwy wsi:
Prinstorf 14.07.1538
Brondorf ok. 1541
Liczba ludności wsi:
1818 - 112
1846 - 218
1871 - 297
1900 - 356
1925 - 293
1939 - 277
Zachował się pomnik w centrum wsi, dziś pełni rolę kapliczki. Za pałacem majątkiem, na szczycie Schäfer Berg stała wieża przeciwpożarowa. Przy wsi stał wiatrak - młyn.
Wykaz właścicieli majątku Brinsdorf
I. Ród von Kalckreuth (XVI w. - 1633)
• Eusebius von Kalckreuth (starszy)
o Małżonka: brak danych.
o Nabycie: Dziedziczenie (ojcowizna). W 1538 r. otrzymał w lenno 1/3 wsi.
o Zbycie: Śmierć naturalna.
• Melchior von Kalckreuth (brat Eusebiusa)
o Małżonka: Anna von Köckritz (ślub ok. 1542).
o Nabycie: Podział braterski; dokupił części Bronic za pieniądze z posagu żony.
o Zbycie: Zmarł bez męskich potomków (miał 3 córki); dobra wróciły do brata Eusebiusa.
• Balthasar von Kalckreuth (starszy) (zm. ok. 1565)
o Małżonka: Margarethe von Berge.
o Nabycie: W 1562 r. odkupił połowę Bronic od kuzyna Eusebiusa za 2800 talarów.
o Zbycie: Śmierć naturalna.
• Hans (zm. przed 1581) i Eusebius (młodszy) von Kalckreuth
o Małżonka Hansa: Anna (lub Margarethe) von Maxen.
o Nabycie: Ponowne zjednoczenie całych Bronic w rękach synów pierwszego Eusebiusa (1578).
o Zbycie: Obaj zmarli bez męskich potomków; lenno wygasło i przeszło na inną linię rodu.
• Adam von Kalckreuth
o Małżonka: Anna Maria von Kracht.
o Nabycie: Otrzymał Bronice jako „nowe lenno” w 1633 r. po wygaśnięciu głównej linii.
o Zbycie: Sprzedaż w 1633 r. z powodu trudności finansowych lub wojennych.
II. Ród von Wiedebach (1633 - 1650)
• Caspar von Wiedebach (zm. ok. 1633/34)
o Małżonka: Katharina von Maxen.
o Nabycie: Kupno od Adama von Kalckreuth; aby sfinalizować zakup, zastawił klejnoty żony.
o Zbycie: Śmierć naturalna tuż po zakupie.
• Nicol Friedrich von Wiedebach (zm. ok. 1636)
o Małżonka: brak danych.
o Nabycie: Spadek po ojcu oraz odkupienie części od brata Friedricha.
o Zbycie: Śmierć naturalna; w 1650 r. jego kuratorzy sprzedali wieś, która po wojnie trzydziestoletniej była „całkowitą dziczą”.
III. Ród von Bünau (1650 - 1762)
• Rudolf von Bünau (starszy) (zm. 1687)
o Małżonka: Marianne von Wiedebach (zm. 1669).
o Nabycie: Zakup zrujnowanego majątku w 1650 r. od spadkobierców Wiedebachów.
o Zbycie: Śmierć naturalna.
• Heinrich von Bünau (zm. pocz. XVIII w.)
o Małżonka: brak danych (miał 2 synów i 5 córek).
o Nabycie: Podział spadku po ojcu (1687).
o Zbycie: Śmierć naturalna.
• Rudolf von Bünau (młodszy) (ur. 1701, zm. 28.03.1762)
o Małżonka: Henriette Luise von Burgsdorf (ur. 1701, zm. 9.05.1763).
o Nabycie: Dziedziczenie po ojcu Heinrichu.
o Zbycie: Śmierć naturalna; wcześniej (1755) przeprowadził alodyfikację (zamianę lenna na własność), by mogły dziedziczyć jego córki (nie miał synów).
• Heinrich von Bünau (brat Rudolfa) (zm. 23.04.1762)
o Stan cywilny: Kawaler (popadł w chorobę umysłową).
o Nabycie: Współwłasność z bratem.
o Zbycie: Śmierć bezpotomna; koniec linii męskiej rodu w Bronicach.
IV Sukcesorzy linii żeńskiej i ród von Rabenau (1762 - 1790)
• Magdalene Sofie Henriette von Haugwitz (ur. 27.03.1750, zm. 26.03.1783)
o Małżonek: Abraham Gottfried Philipp von Rabenau (ślub 7.08.1764).
o Nabycie: Spadek po matce (Henriette Sofie), która wygrała proces o majątek z kuzynami.
o Zbycie: Śmierć naturalna.
• Abraham Gottfried Philipp von Rabenau (zm. 12.11.1792)
o Małżonka: jw.
o Nabycie: Prawo małżeńskie/zarząd po śmierci żony.
o Zbycie: Sprzedaż ok. 1790 r., aby spłacić udziały sześciorga dzieci w spadku po matce.
V Właściciele mieszczańscy i parcelacja (1790 - 1930)
• Johann Christian Simon (ur. ok. 1740, zm. 12.11.1792)
o Małżonka: brak danych.
o Nabycie: Kupno od von Rabenau ok. 1790 r. (wcześniej był dzierżawcą).
o Zbycie: Bankructwo. Majątek został wystawiony na licytację przymusową (sub hasta) w 1818 r.
• Carl Andreas Ferdinand von Meyer (wzmiankowany 1818)
o Małżonka: brak danych.
o Nabycie: Kupno na licytacji przymusowej Simona.
o Zbycie: W 1828 r. przeprowadził separację (podział ziemi między dwór a chłopów), co doprowadziło do rozpadu wielkiej posiadłości.
VI Ostatni właściciele (XIX/XX w.):
o Wymieniani m.in.: Carl Hermann Seydel (1843), Albert Johannes (1860), Ferdinand i Robert Tesch (1879-1896), ppłk Wilhelm Müller (1915).
o Hans Beyer (1930): Ostatni właściciel.
o Zbycie: Ostateczna parcelacja majątku w 1930 r. (całkowity podział ziemi).