- Szczegóły
- Autor: opracował: S.K.Górski
Nazwy wsi: rok 1312 – Golyn, 1424- Guhlen, 1431-Goln,
W 1312 roku wieś jest własnością rodziny Czeszau i wymieniana jest w dokumencie Hansa Bibersteina jako Golyn.
Wieś lenna należąca do Panów Żarskich – Bibersteinów. W 1381 roku wieś liczy 30 łanów i była w posiadaniu rodziny von Briesen. Początkowo właścicielem był Dietrich von Briesen, oraz Konrad (Künne) Pan na Jaryszowie. Część wsi posiadał równocześnie Czeschau Jude. W roku 1431 właścicielem zostaje Friedrich von Briesen, a po jego śmierci w 1433 Golin staje się dobrem Andreasa i Heinza von Rottenburg. Dobra te nadał im Ulrich von Biberstein. W latach 1489 – 1494 lennikami Hansa von Bibersteina zostają bracia Hans i Peter von Technitz. W 1494 prawo do Golina posiadał Baltazar von Reinsperg i Bernard von Knobelsdorf.
We wsi był sąd. Od roku 1550 do 18 wieku Golin jest w posiadaniu rodziny von Wiedebach. Początkowo od 1550 w rękach Joachima von Wiedebacha. Następnie odziedziczyli jego synowie w 1581 Friedricha (1551-1604), następnie Nicola, a w 1626 Caspara. Synowie Caspra: Nicola i Fredricha, a później ostatni z braci Hans Franz (1613-1691), który żeni się z Marianne von Rottenburg (1625-1694). W 1702 właścicielem Golina zostaje ich syn Carl Otto von Wiedebach.
Golin, notowany w 1381 jako Golyn przez stulecia był wsią, w której aktywnie funkcjonowali bartnicy określeni jako "Deditzer", w dokumencie Landregister der Herrschaft Sorau. Nazwa oznacza grupę ludności o szczególnym statusie na wsi.
Nie byli to typowi chłopi pańszczyźniani. Ich głównym obowiązkiem było dostarczanie miodu i wosku. Byli to wolni bartnicy, którzy posiadali prawo do eksploatacji barci w lasach należących do właściciela rodów von Briesen i Zeschau.
Golin płacił daninę w miodzie i wosku. Dostarczał również wosk do wyrobu świec dla parafii w Pitschkau i Droskau. W 1718 Golin płacił daninę w wysokości 814 florenów.
W 18 wieku wieś nabywa Heinrich Siegmund von Rottenburg, który żeni się z Margarethe Sofie von Miesitscheck von Wischkau. Następnie Golin odziedziczył ich syn Carl Siegmund von Rottenburg, który zmarł w wieku 51 lat dnia 23.03.1769 roku. Carl żeni się z Johanną Charlotte von Schwarz. Golin sprzedał w 1768 roku. Majątek kupił Carl Erdmann ur.28.01.1754.
Następnie Golin został sprzedany dla Friedricha Ernsta Leopoldt w 1780, za kwotę 8600 talarów. Za jego czasów doszło do buntu chłopów (1794), Friedrich Ernst zmarł 14.06.1800, nie pozostawiając po sobie potomka. Jego ojciec Johann Georg Leopoldt, który był dzierżawcą „okręgu wendyjskiego” państwa Sorau, około 1725 roku wprowadził uprawę ziemniaka na folwarkach Sorawskich, przyczyniając do jego upowszechnienia na tym terenie a uprawiany jest do dziś dnia.hle) od ok.1818 do 1864.
Wdowa Zofia Dorota dobra sprzedano 08.09.1800 za kwotę 9000 talarów dla Augusta Gottloba von Dyhern. W 1800 roku wieś liczyła 12 gospodarzy, 4 ogrodników.
Przed rokiem 1800 Sofia Dorothea bierze ślub się z Benjaminem Gottlobem Andersem, który teraz stał się właścicielem Golina. Powstaje w Golinie cegielnia (1820) która działa do 1840 roku. W 1818 mieszkało w Golinie 245 osób.
Golin został sprzedany 09.07.1827 roku dla Johanna Röhriga, od niego 14.11.1840 roku kupił za kwotę 20000 talarów Hans Schlange. Folwark obejmował już obszar ok. 911 morg.
Hans sprzedaje Golin 29.07.1853 roku za kwotę 50000 talarów, nabywa Georg Elfred Adolf von Clausewitz, który za kwotę 70000 talarów 10.07.1865 roku sprzedaje dla Joreme Napoleon von Schlotheim, a następnie 1879 nabywa Krause.
W 1870 Golin zamieszkuje już ponad 300 mieszkańców. Od 1885 Golin dzierżawcą majątku został Max Kirchoff. Ostatnimi właścicielami - dzierżawcami majątku byli: w 1907 Albert Lohmann, 1914-1929 Wilhelm Jordan.
W Guhlen około roku 1897 utworzono podobnie jak i w innych miejscowościach chór, który funkcjonował do 1945. Jego dyrygentem został tkacz August Pflug, kolejnymi dyrygentami byli nauczyciele ze szkoły. Próby odbywały się raz w tygodniu o godzinie 20:00 w starej szkole, potem w nowej, a pod koniec w gospodzie Oskara Schirlera. Co roku w sierpniu chór obchodził swoje święto połączone z festynem i zabawą taneczną do rana. W roku 1927 odbyło się poświęcenie sztandaru, który został zrabowany w kwietniu 1945 roku przez Rosjan, i przyczepiony do czołgu jako trofeum.
We wsi funkcjonowało duże ogrodnictwo. Działała piekarnia, poczta, stolarnia, kuźnia, fryzjer, mechanik, elektryk, punkt naprawy rowerów, szewc, krawiec. Działały dwie kuźnie. Funkcjonowały dwa zajazdy – gospody. Jedna to Gasthof Am Ringe.
W 1945 wieś została znacznie zniszczona w czasie działań wojennych. W 1945 żołnierze radzieccy rozstrzelali właścicieli majątku - 14 lutego, a pałac w Golinie spalili 1 maja.
We wsi zachowały się fragmenty zespołu pałacowo-parkowego, oraz kamienne drogowskazy z ok. 1844 roku.
Chronologiczny wykaz właścicieli majątku Guhlen:
I. Okres rodów von Briesen i von Teichnitz (XIV- XVI w.)
1381- Rodzina von Briesen oraz Czeschau Jude, Dietrich von Briesen (na Matuszowicach) oraz Konrad (Künne) von Briesen (na Górzynie).
1431-1433, Friedrich von Briesen, po jego śmierci dobra zostały przejęte przez Hansa i Heinze von Briesen.
1489-1509, bracia Hans i Peter von Teichnitz, otrzymali lenno na dobra i daniny (m.in. zboże, drób, len).
1494, Balthasar von Esperg, przejął czynsze należące wcześniej do Bernharda von Knobelsdorfa.
II. Rodzina von Wiedebach (1550-ok. 1739)
1550-1571, Joachim von Wiedebach
1581- Friedrich i Nicol von Wiedebach (bracia)
1626- Caspar von Wiedebach
do 1691- Hans Franz von Wiedebach (1613–1691), żona Marianna von Rothenburg (ok. 1625–1694).
1702- Carl Otto von Wiedebach
III. Rodzina von Rottenburg (1739-1779)
1739-1762, Heinrich Siegmund von Rottenburg (zm. 15.04.1762), Królewsko-pruski Landrat (starosta) powiatu żagańskiego, żonaty z Margarethe Sofie von Miesitscheck von Wischkau. Kontrakt małżeński z 1714 przewidywał ogromny posag (2000 talarów) i zabezpieczenie wdowy "zgodnie ze stanem rycerskim" (mieszkanie, powóz, konie i bydło).
1762-1769, Carl Siegmund von Rottenburg (zm. 23.03.1769), żonaty z Johanną Charlotte von Schwarz (ur. 1721). Próbował sprzedać majątek żonie w 1768, ale zmarł przed zatwierdzeniem umowy.
1769-1779, Carl Erdmann von Rottenburg, syn Carla Siegmunda. Sprzedał majątek dotychczasowemu zarządcy.
IV. Właściciele urzędniczy i wojskowi (1779-1879)
1779-1800, Friedrich Ernst Leopold (zm. 14.05.1800), zarządca, kupił majątek za 8600 talarów.
1800, Carl Friedrich Fleck, Radca komisji kameralnej
1800-1827, Sofie Dorothea Leopold (wdowa po Friedrichu), od 1802 żona Benjamina Gottloba Angera.
1827-1840, Johann Röhrig (Röhrich), Nadburmistrz (Oberamtmann).
1840-1853, Hans Schlange, urzędnik, kupił majątek za 20 000 talarów.
1853-1865, Elfried Adolf von Clausewitz, Major, (wcześniej kapitan w gwardii cesarza Aleksandra). Kupił majątek za 50 000 talarów,
żonaty z damą z rodu von Dyhern. Ich córka Marie wyszła za Hugo von Zeschaua.
1865-1879, Jerome Napoleon Freiherr von Schlotheim (1809–1882), Prezydent Rejencji (Regierungspräsident). Kupił majątek za 70 000 talarów.
Od 1879- ? Krause
V. Przełom XIX i XX wieku
1896, Max Kirchhoff (Majątek liczył 229 ha)
1907, Albert Lohmann
1914-1929, Wilhelm Jordan, prowadził dużą hodowlę owiec merynosów.
Dawna szkoła w Guhlen
Szkoła w Guhlen (Golin) istniała już przed rokiem 1800. Pierwsza szkoła mieściła się w budynku mieszkalnym Oswalda Natuscha pod nr 29. Do czasu kiedy uczęszczały do niej tylko dzieci z wsi Guhlen (Golin) , miejsca starczyła, ale jak zaczęły przychodzić dzieci z Grünhölzel (Zieleniec) i Liesegar (Lisia Góra)budynek okazał się za mały. Wybudowano nową szkołę na północnym końcu wsi, przy drodze (Brinsdorfer Weg). Szkoła w tym budynku pod nr 22 funkcjonowała do roku 1911. Ostatnimi mieszkańcami tego budynku były rodziny Schäfer i Schüttke. Do szkoły w 1903 uczęszczało ok. 120 uczniów. W 1903 wybudowano nową szkołę we wsi Liesegar dla dzieci Liesegar (Lisia Góra) i Grünhölzel (Zieleniec). Po roku 1811 szkoła w Gulhen (Golin) przeniosła się do budynku na przeciwległym końcu wsi. Pierwszym znanym nauczycielem był Leimer, który zmarł w Guhlen (Golin) w 1835. W 1838 przybył do wsi seminarzysta Schmidt. We wsi mogło być dwóch nauczycieli o tym nazwisku. Faktem jest, że nauczyciel Schmidt z Guhlen (Golin) pochodził z Friedersdorf i był wujem Theodora Flöthera. Kolejnym nauczycielem był od 1902 Ernst Harmschick, do 1906 Bordö, a następnie Eschenhagen. Paul Leich pracował do 1915 r., został powołany do wojska i poległ. Od 1916 do 1945 nauczycielem był Erich Otto.
Zdjęcia mieszkańców wsi:
Mieszkańcy domu w 1929. Obecnie budynek nr 24.
Lokalizacja wsi na fragmencie mapy z 1939 r.