- Szczegóły
- Autor: opracował: S.K.Górski
Pierwsze pisemne informacje o wsi pochodzą z 1240 z zapisem Sablote, w 1329 jako Zubiloch a w 1360 Zablat. W 1381 wieś należy do dóbr von Biberstein z Żar. W 1837 wieś należy do von Dallwitz. W roku 1845 wieś przechodzi na F. Schaube.
Wieś poczatkowo posiadała 30 flandryjskich lub małych łanów, z 20-ma łanami lennymi oraz 24 gospodarstwami chłopskimi, z których każde posiadało po jednym łanie ziemi ornej. Zamieszkiwali ją chłopi bez ogrodników i chałupników. Ci pojawili się dopiero później na odłączonych gruntach chłopskich lub jako osadnicy.
Wieś posiadała zabudowania w 2 rzędach po 13 gospodarstw po obu stronach wsi, przez którą przebiegała szeroka ulica. We wsi hodowano też owce. W czasach wojny trzydziestoletniej założono cmentarz. A w czasie przebudowy we wsi stodoły 1935 roku odkryto szczątki pochowanych tam osób.
W okresie po 1618 roku rodzina hrabiowska często przebywała w Sablath, i czasowo mieszkała w zamku. Sablath był wówczas ważnym miejscem w północnej części państwa Sorau. Wokół Sablath prócz torfu znaleziono rudę żelaza, którą wydobywano i transportowano do przetopu.
Hrabski folwark w Sablath potrzebował strażników jeleni, strzelców, strażników, leśniczych, piwowarów, zarządców i winiarzy, którzy mieszkali głównie na folwarku. W 1556 roku wymieniono Blasiusa Fuchsmüllera jako pełnoprawnego gospodarza, który jednocześnie prowadził dwa piece do wypalania smoły, za które pobierał czynsz po 30 groszy od każdego. W jego rodzinie prawdopodobnie istniał urząd „Pechscholza”, wymieniany około 1610 roku. Pechscholz sprawował nadzór nad wypalaczami smoły i piecami smołowymi.
Smoła używana do smarowania drewnianych piast była stale potrzebna, dlatego była wysoko ceniona. W 1622 roku wieś osiągnęła najwyższą liczbę mieszkańców.
Zanotowano, że od 64 gospodarstw płacono tak zwany „podatek od dymu”.
Faworyzowanie wsi, które rozpoczęło się już za Hieronymusa von Bibersteina, i było kontynuowane przez Promnitzów, doprowadziło wieś do rozkwitu. Wieś otrzymała prawo targowe (Marktrecht), które dopiero po założeniu miasta Christianstadt zostało mu przekazane. Rozkwit wsi zakończyła wojna trzydziestoletnia oraz dżuma.
W 1636 we wsi było zamieszkanych 35 gospodarstw, a 30 było opuszczonych.
Pierwsza szkoła prowadzona była we wsi już ok.1646. W 1666 roku dzieci z okolicznych wsi uczęszczały do szkoły w Sablath (Zabłocie). Zatrudniona była nauczycielka, co nie jest standardem w tym okresie, która nauczała lepiej niż pisarz w Witzen (w Wicinie) w zakresie katechizmu, nauce czytania i pisana.
Mimo to, pastor Adam Senzel z Witzen (Wicina), zarzucał jej, że nie przychodzi do kościoła na nabożeństwa wieczorne, zapewne chodziło o fakt, że jest kobietą.
Szkoła, a raczej pomieszczenie, w którym odbywała się nauka było skromne. Jeszcze w 1863 niektórzy mieszkańcy Sablath (Zabłocia) nie potrafili podpisywać się.
W okresie 1700-1720 nauczycielem we wsi był Heinrich Kloß. Hrabia Erdmann II von Promnitz w 1728 zajął się sprawą edukacji swoich poddanych, zakładając w swoim majątku w Sablath (Zabłocie) sierociniec jako filię żarskiego, osobiście odwiedzał wszystkie szkoły wiejskie w swojej posiadłości, a jego wolą było, by każdy nauczyciel uczący w tych szkołach ukończył szkołę w Sorau (Żary).
W tym okresie w sierocińcu w Sablath przebywało około 15-19 dzieci.
Od 1724 roku sierocińcem zarządzał Martin Christian Weber, który był także nauczycielem w Sablath. Od tego okresu w szkole zatrudnieni byli wykształceni nauczyciele.
Kolejnym nauczycielem był David Schneider, pracował w okresie 1729 - 1731. Po nim Johann Miegel.
Około 1736 wybudowano nową szkołę w Sablat, w 1760 roku Friedrich Gottlob Böhme, został zatrudniony jako nauczyciel i katecheta.
W tym czasie nauczyciel wynagrodzenie otrzymywał w naturze: zboże, owce, piwo oraz wynagrodzenie pieniężne w wysokości ok. 24 talarów.
W 1803 roku zbudowano murowany z cegły nazywany „stary budynek szkolny”, który w 1911 został ponownie przebudowany.
Zapiski o istnieniu uprawy winorośli w Sablath odnotowano w dokumentach z 1556 i 1609, wspominając o winnym wzgórzu (Sablather Weinberg). Około 1792 utworzono nową winnicę. Każde z większych gospodarstw miało swój pas ziemi pod uprawę winorośli. Nie były to duże uprawy ale świadczą, że uprawa winorośli w regionie istniała prawie przy każdej wsi w okolicy.
Wraz z rozwojem wsi, zaczęli pojawiać się rzemieślnicy. We wsi funkcjonował kowal, pojawili się cieśle, powroźnicy, kołodzieje, krawcy, szewcy, garncarze, pasterze i woźnicy. Potrzeba było więcej domów, a to spowodowało rozwój wsi. Powstała tzw. „Dolna Wieś” i wydłużono główną ulicę wsi.
Wieś miała prawo do hodowli 350 owiec, rozpoczęto budowę domu pasterskiego, wybudowano go w miejscu, gdzie później powstał elektryczny młyn.
Największe pożary we wsi były w latach 1883, 1891, 1893, wiele starych domów szachulcowych zostało spalonych.
Również spłonął stary dwór z czasów Promnitzów, około 1880 roku i nie został już odbudowany.
Był to wielokrotnie przebudowywany budynek zamkowy z wysokim dachem i małą wieżyczką zegarową.
Nazwę wsi na Raudenberg wcześniej nazywana Sablath zmieniono urzędowo w 1937 r.
W 1935 w czasie budowy stodoły właściciel Otto Schlitze,na głębokości ok. 1,5 metra odkryto dwa dobrze zachowane szkielety. Na podstawie późniejszych analiz określono że pochówki pochodzą z czasów wojny trzydziestoletniej (1618-1648).
Widok wsi na mapie z 1901 r. Widać zaznaczone 2 wiatraki - młyny wiatrowe.
Lokalizacja wsi na mapie z 1939 r. Widać zaznaczony wiatrak - młyn wiatrowy.
Zaznaczony pałac na mapie. Reymann's Special-Karte von Central Europa, 1:200 000 (druga połowa XIX w.)
(Część informacji pozyskałem z biuletynu parafii Witzen autorstwa Hans-Georg Rudolph)