- Szczegóły
- Autor: opracował: S.K.Górski
Opracowano na podstawie własnej kwerendy w Archiwum Państwowym w Żarach, poźniej przeniesionym do Zielonej Góry.
Rok 1945
Wojska radzieckie (6 Korpus Zmechanizowany Gwardii pod dowództwem płk.W.Orłowa) wkroczyły do Gassen 13 lutego. Nie napotkały oporu ze strony wojsk i ludności niemieckiej. W maju 1945 roku do Gassen wkroczył 33 Pułk Artylerii Lekkiej Ludowego Wojska Polskiego, dowódcą był ppłk. Piotr Krupczatnikow. Wojsko zajęło budynki przy ul.Ogrodowej, Polnej, Waryńskiego, Okrzei, Powstańców Warszawskich i Kolejowej.
I rozpoczęło się to, co zwykle wojska radzieckie/rosyjskie realizują na terenach, na które wkraczają tj. grabieże, gwałty i podpalenia.
Ze wspomnień byłych mieszkańców Gassen z publikacji "Gassener Nachrichten".
Helga Winkemann z domu Pfuhl: "13.02.1945 o godzinie 13:30 w mieście pojawiły się czołgi Armii Czerwonej. Zaledwie kilka minut wcześniej pracujący w Urzędzie byli zapewniani przez członków Waffen-SS, że za chwilę pojawią się tu niemieckie oddziały i nie będzie się czego bać. Chwilę później ci sami zapewniający o przyjeździe Niemców uciekali na oślep z miasta zaparkowanymi przy "Grubej Lipie" (tzw. Gruba Lipa rosła przy kościele na skrzyżowaniu) samochodami lub pieszo na oślep przez ogrody z miasta. W tej chwili zdaliśmy sobie sprawę, że zostaliśmy pozostawieni sami sobie, porzuceni. Od teraz nastał czas przerażenia i strachu, zwłaszcza dla młodych dziewcząt, który trwał ćwierć roku do czasu opuszczenia miasta przez Rosjan. Przez pierwsze dni chowałyśmy się w piwnicach. Mężczyźni zatrudnieni w administracji lub należący do niemieckich organizacji, zostali aresztowani i przetrzymywani w piwnicy budynku przy ul.Pfarrstrasse. Gdzie byli przesłuchiwani i bici, ci co przeżyli zostali wywiezieni do obozów pracy w głąb Związku Radzieckiego, gdzie pomarli. Rosjanie mogli z nami robić co chcieli. W takich warunkach mieszkaliśmy prawie 17 miesięcy, czując się obcymi we własnym mieście. Nadal mieliśmy nadzieję, że coś się zmieni na lepsze. 23 czerwca 1946 "nadzieja prysła", zostaliśmy wypędzeni z naszych domów, zmuszeni do opuszenia miasta…”
Część mieszkańców Gassen Rosjanie przetransportowali (lub pieszo w marszu) do Żar, Żagania, Lubska i dalej do Zielonej Góry. Załadowano Ich do wagonów bydlęcych (podobnie jak Polaków wywożonych z terenów dawnej Polski na tereny zachodnie).
Jak wspomina jeden z byłych mieszkańców Gassen:
"W Wielką Sobotę zostaliśmy przetransportowani pod ścisłą ochroną rosyjskich eskort do wagonów bydlęcych, których okna i drzwi zostały zamknięte. (…) Wyjechaliśmy w pięknej wiośnie, a po 14-dniowej podróży, pełnej trudów, wychodząc z wagonu, staliśmy w lodowatym śniegu sięgającym do pasa. Zmiana klimatu była ogromna (…). Głód i ogromny mróz stały się naszymi największymi wrogami. Po przybyciu do obozu w Kandałakszy (miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim), byłem zdziwiony, ilu rodaków z Gassen i okolic tam zesłano. Około 800 kobiet i dziewcząt zostało także przewiezionych tym transportem i musiały, podobnie jak młodzi mężczyźni w wieku od 15 do 70 lat, pracować w kamieniołomie, lesie lub przy kolei Murmańskiej. Był to regularny obóz zagłady. Ludzie umierali tam jak muchy (…)."
Wspomnienie i opis miasta zapisane w opracowaniu Gozewa-Gassen-Jasień, autorstwa Ulla Nibauer 1985:
14 lutego w Gassen Rosjanie zgromadzili wszystkich mieszkańców Gassen do prac porządkowych. Kobiety i dziewczęta były wyciągane z kryjówek, brutalnie powalane i gwałcone, a następnie wypędzane na ulice. Kobiety zostały skierowane do pracy kuchennej w szpitalach polowych, pospiesznie utworzonych przez Rosjan lub przydzielone do czyszczenia i szycia bielizny oraz mundurów. Jeszcze inne zmuszono do prac porządkowych na ulicach lub w splądrowanych domach. Po kilku dniach terroru i grozy, ludność niemiecka otrzymała rozkaz natychmiastowego zgromadzenia się na rynku. Oddział straży zmusił ich do wejścia do hal fabrycznych fabryki Hipkowa.
20 lutego uwięzionym mężczyznom i kobietom pozwolono ponownie wyjść na światło dzienne. Wiele domów w mieście płonęło. Płonął dom mistrza krawieckiego Rattkego przy Wilhelmstrasse, a dom Polskego był zniczowy prawie cały. Spłonęła również willa Flöthera w parku przy Flötherstrasse i restauracja Berg Welzego. Wiele domów, zwłaszcza przy Sorauer Strasse zostało spalonych.
Mieszkańcy Gassen, którzy zostali wypuszczeni zastali swoje domy zdewastowane przez Rosjan. Wszystkie pokoje zostały splądrowane, szafy wybite, pościel i ubrania wyrwane, łóżka rozprute, a meble poprzewracane. Podarte dokumenty, zdjęcia leżały rozrzucone na ulicach, wśród mebli wyrzuconych przez okna.
Rosjanie dokonywali grabieży. Rabowano wszystko co się dało w mieście. Sowieci utworzyli swoją kwaterę główną w domu Starkego (dawniej Dziumbla) na rynku. Wielu mieszkańców Gassen zostało tu zaciągniętych na przesłuchania, a następnie uwięzionych w piwnicach kupca Hientzscha, mistrza rymarskiego Weise i nauczyciela Scheibela. Ludność niemiecka była rejestrowana w domu Simkesa na rynku. Niestety, wśród mieszkańców Gassen byli również donosiciele, którzy współpracowali z Rosjanami i ujawniali możliwe kryjówki ocalałych.
Od końca lutego do początku marca 1945 roku mężczyzn uwięzionych w piwnicach wywożono pod strażą do Sorau (Żar) i Sagan (Żagania). Stamtąd transport kierowano w głąb Związku Radzieckiego. Zdecydowana większość zmarła jednak w obozach pracy. Tylko nieliczni przeżyli i po wielu latach wrócili do Niemiec.
W marcu 1945 roku kolejna część ludności została zatrzymana i deportowana do Christianstadt (Krzystkowic) i dalej za Bóbr. (…)
Do Gassen przybywało coraz więcej Polaków. (…)
22 czerwca 1945 roku większość pozostałych Niemców musiała opuścić domy w ciągu kwadransa i zebrać się do marszu. Ruszył pochód w kierunku Forstu, a po drodze byli atakowani i rabowani z tego co udało się ocalić z domów.
Z opisów i wspomnień mieszkańców Gassen wynika, że najwięcej zniszczeń w 1945 roku w mieście dokonali Rosjanie, grabiąc i podpalając domy i zakłady pracy. Dokonali więcej zniszczeń niż działania wojenne. Wywieziono z miasta wszytko co się dało.
Zachowało się zdjęcie żołnierza radzieckiego na ulicy Kolejowej stojącego przy splądrowanym domu: link do zdjęcia. (Iwan Łomako Demidowicz, dowódca oddziału strzelców kontrwywiadu wojskowego Smiersz. Zdjęcie zrobione na ul. Kolejowej 8-10, data 21 lutego 1945)
W czerwcu 1945 Starostwo Powiatowe w Żurawiu (obecna nazwa Żary) mianowało Burmistrzem Miasta Gocławia (obecnie Jasień) - Grolewskiego Stanisława. Wojsko przez rok od czerwcu 1945 do czerwca 1946 mieszkało w Gassen/Gocław, zajmując się osiedlaniem przybywających „nowych mieszkańców” – przymusowo wysiedlanych mieszkańców z terenów dawnych Kresów, oraz wysiedlaniem dawnych mieszkańców Gassen. Pamiętać trzeba, że znaczna część przymusowo przesiedlonych "Kresowian" osiedlonych w Gassen i okolicznych wioskach liczyła, że są tutaj na jakiś czas, że uda się wrócić na ziemie rodzinne Wlieńszczyzny, Lwowa, Bitkowa, Tarnopola itd.
Siedziba Zarządu Miasta Gocławia była w pomieszczeniach budynku przy ul.Bocznej.
Nowi mieszkańcy Gassen, wysiedleni w większości z Kresów, przywiezionych w wagonach bydlęcych, przymusowo wysiedlonych ze swoich domów przez Rosjan, mając w pamięci okres wojny i "nienawiść" do dawnego okupanta niemieckiego, podchodziła do poniemieckiego majątku, zabytków pozostałych po dawnych mieszkańcach Gassen bez sentymentów, często niszcząc ocalałe mienie. Trzeba, też przyznać, że część nowych mieszkańców, którzy mieszkali w drewnianych domach na wsi w dawnej Polsce, a teraz osiedlali ceglane domy, spotykali rozwiązania techniczne (np. dreny na polach), których funkcjonowanie i sens ich posiadania w domu czy gospodarstwie było im nieznane. Często je niszczono bez zastanowienia. Zakładając, że jesteśmy tu na chwilę, i wrócimy do swoich domów na Wschodzie. Nie wrócili.
Gassen – nazwany Gocław został w małym stopniu zniszczony przez lotnictwo. Zniszczono domy przy ul. Lubskiej, XX-Lecia, Waryńskiego łącznie 15 budynków mieszkalnych. Cześć budynków zostało rozebranych „na cegłę” w latach późniejszych m.in. w ramach akcji odbudowy Warszawy. Część zostało podpalonych przez Rosjan w 1945.
|
|
 |
W obrębie miasta Gassen mosty nie zostały zniszczone.
W lutym w mieście zmarło kilku radzieckich żołnierzy (z opowiadań mieszkańców wynika, że doszło do strzelaniny „po pijaku” – co nie jest nieprawdopodobne). W maju dla ich upamiętnienia postawiono pomnik przy wejściu do cmentarza. Pomnik murowany ceglany wysokości 7 metrów z płytami z obu stron z napisem – tłumaczenie fonetycznie „Gierojom Wielikoj otieczestwiennoj wojny 1941-1945 Wiecznaja Sława Gierojom Powszim w Bojach za Swobodu i niezawisimośt naszej”.
Bohaterom Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941–1945. Wieczna chwała bohaterom poległym w walkach o wolność i niepodległość naszej Ojczyzny.
(Героям Великой Отечественной войны 1941–1945. Вечная слава героям, павшим в боях за свободу и независимость нашей Родины.)
Obecnie pomnik rozebrany.
|
|
Żołnierzy pochowano na cmentarzu po lewej i prawej stronie przy wejściu. Znajdowało się na nim 5 mogił wojskowych, jedna mogiła indywidualna i 4 zbiorowe - obecnie już tylko 2 nagrobki. Pierwotnie były to groby odeskowane np. pojedynczy grób z desek, tablica pod szkłem z fotografią, i z napisem w języku rosyjskim: Kapitan Gwardi Kaczurow Iwan syn Iwana ur. 10.03.1923 roku zmarł 31.03.1946. Dziś upamiętnieni są tablicami z błędnie oznaczeniem WP – Wojsko Polskie.
Rozpoczęto przydzielanie mieszkań, budynków nowym mieszkańcom.
I tak np. Hotel w Rynku nr 22 otrzymał p.Wtorkowski (Władysław Wtorkowski najemca hotelu „POLONIA” przy ul.Generała Świerczewskiego nr 19), który niezbyt wywiązywał się z płaceniem „czynszu” dla miasta, za niezapłaconą dzierżawę zabrano mu pianino, bilard i inne instrumenty do Domu Kultury (16.08.1948)
W mieście zastane wodociągi miejskie i rozdzielnia gazu nie były zdatne do eksploatacji. Światło - prąd, produkowano w fabryce mebli przy ul.Lubskiej 36. Zasilało jedynie budynki administracyjne i wojskowe.
Lokomotywa opalana drzewem poruszała agregat świetlny.
Powołano Państwowy Urząd Repatriacyjny, jego kierownikiem został Roman Fajek.
Rozkaz nr 1 z dnia 01.03.1945 Zakład ogrodniczy Karola Milde przejęto 21.07.1945. Większość ówczesnych wydawanych ogólników i zarządzeń przez władze miejskie pisane były na odwrocie niemieckich blankietów bankowych lub rachunkach.
W marcu 1945 roku z funduszy zebranych przez mieszkańców miasta zakupiono sztandar dla 33 Pułku Artylerii Lekkiej, jego przekazanie dla wojska odbyło się na pl. Mariana Buczka. W czerwcu 1946 wojsko zostało przeniesione do Żar.
W sali Domu Żołnierza przy placu 15-go grudnia nr 4 odbywały się występy artystyczne, powstał też klub sportowy, który rozegrał kilka meczy na stadionie przy ul. Żurawskiej (obecnie Żarskiej). Życie kulturalne w mieście było związane z wojskiem.
Pod koniec maja Dyrekcja Kolei Państwowych we Wrocławiu delegowała grupę kolejarzy do Jasienia.
Przy ul.1-go Maja nr 3 uruchomiono punkt felczerski, kierownikiem był Modzelewski Kazimierz.
Pełnomocnik Rządu RP na Okręg Administracyjny Polskiego Śląska St.Piaskowski polecił (pismo Zarow 18.06.1945) uruchomić młockarnie zboża przy obwodach.
18.06.1945 roku nakazano w każdym obwodzie wybrać jeden majątek ziemski – gospodarstwo – na wzorcowy i ośrodek hodowli o powierzchni 300 – 400 ha.
W piśmie z 3.08.1945 burmistrz St. Grodlewski informuje Starostwo Powiatowe w Zorawiu, że w Gassen nie mam majątków nadających się na wzorowe gospodarstwa i ośrodki hodowli. W czerwcu 1945 rozpoczęto spisy majątku poniemieckiego.
Poniemieckie gospodarstwa rolne poniżej 100ha są pod administracją Wydziału Rolnictwa i Reform Rolnych (zarządzenie 05.06.1945) do czasu przejęcia ich przez gospodarzy.
Rozpoczęto spisywanie Niemców, tworząc tzw. listy Niemców. Zachowało się z 27.06.1945 pismo Burmistrza miasta Gassen o liście Niemców znajdujących się w mieście celem wydania im przepustek. Bez przepustek zatrzymani Niemcy byli natychmiast wysiedlani.
W lipcu utworzono pierwszy posterunek Milicji Obywatelskiej miał swoja siedzibę przy pl.Wolności nr 11. Komendantem mianowano Pacanowskiego Juliana. Powołano również Rezerwę Milicji Obywatelskiej.
Spis policjantów miasta Gassen z 18.07.1945: Kołodziej Józef, Mazurek Paweł, Miky Jan, Dudkowiak Edward, Krauss Wilhelm.
W mieście dochodziło do rozbojów i grabieży, często rozkradano i wywożono co zastano w opuszczonych zakładach i domach.
15.07.1945 przybyło 10-ciu Polaków jako osadnicy, były to m.in. rodzina Joachimowicz, Kalinowskich, Paluch Jan.
W piśmie Burmistrza z 22.07.1945 zapisano, że w Gassen jest zniszczonych 15 budynków. Zakłady przemysłowe są w dobrym stanie, działają dwa młyny wodne, jeden tartak, jedna fabryka mebli, jedna drukarnia i księgarnia, zakład wodociągów miejskich.
Zniszczone przez wywiezienie maszyn: młyn elektryczny, 2 tartaki, 1 fabryka maszyn rolniczych, 1 fabryka budowy młynów, 1 gazownia miejska.
Znajduje się 1 kościół ewangelicki, szkoła powszechna, a jedna szkoła jest zniszczona.
Ul. Somerfelderstr 37 jest przedsiębiorstwo budowlane firmy Maks Schlachte
Ul. Somerfelderstr 38 jest przedsiębiorstwo budowlane firmy Paul Pfeifer zajęte przez wojsko 25.07.1945
Zarządzeniem Pełnomocnika Rządu Alojzyego Krela zarządzono uruchomienie Urzędu Pośrednictwa Pracy i Stacje Opieki Społecznej (Żary 3.08.1945).
Stacje Opieki Społecznej uruchomiono w Rynku nr 10 obok zarządu Miejskiego. Był też on domem noclegowym dla powracających z Niemiec. Do 14.08.1945 w Jasieniu osiedlono 20 rodzin wojskowych i 12 cywilnych. Utworzono w mieście Kancelarię i Biuro Meldunkowe, Pośrednictwo Pracy, Dział Rolny, Opiekę Społeczną, Urząd Mieszkaniowy, Dział Osiedleńczy, Referat Aprowizji i Handlu. 24.08.1945 w Budziechowie osiedlono 14 rodzin. Konie i krowy przydzielano jedynie osadnikom wojskowym, a nie cywilnym. Odbyła się pierwsza msza polowa przy ul. Przemysłowej za wiaduktem, nabożeństwo odprawił kapelan wojskowy. W drugiej połowie 1945 roku utworzono Ochotniczą Straż Pożarną. Jej komendantem został Masalski Antoni. W 3 kwartale 1945 zaczęli przybywać do miasta osadnicy wojskowi zdemobilizowani, oraz żołnierze I-Armii Wojska Polskiego. Uruchomiono tartak przy ul. Żurawskiej (Żarskiej). Kierownikiem został Apstuła Edward. Utworzono pierwszą spółdzielnie branży spożywczej PSS „SPOŁEM” przy pl.Wolności nr 8. Otworzono sklep którego kierownikiem był Kazimierz Stępniak. W mieście przy dawnej ul. Staftstrasse nr 7 znajduje się Sierociniec dla dzieci założony przez Losinger-Stift w 1882 roku. Jest zdewastowany, a przed wojną spotykali się tu Hitlerjugend. Na liście osadników miasta Gassen z dnia 28.08.1945 roku są 51 nazwiska, głównie osiedlanych na ul.I Brygady, Kościuszki, Kolejowej, Głównej, Szerokiej, Żurawiej, Pl. Wolności, Ogrodowej, Granicznej, Paderewskiego i Kościuszki. 
28.08.1945 nazwę Gassen na dokumentach urzędowych zastąpiono nazwą Gocław. Nie mając na maszynach do pisania litery „Ł” często nazwę te pisano jako Goclaw.
Niemiecka mapa z naniesioną nazwą Gocław w okresie 1945/47
1 września 1945 w Jasieniu były 34 ulice, 1 kościół, 1 szkoła powszechna, 4 fabryki, 1 cegielnia, 3 tartaki, 3 młyny, 419 domów mieszkalnych, 18 baraków z płyty cementowej i 6 baraków drewnianych. Ul. Główna 1 właściciel domu A.Prischman
|
lp |
Młyn |
Właściciel |
ulica |
|
1 |
Wodny |
Karl Schulz |
Zorawska 24 |
|
2 |
Wodny |
Karl Moritz |
Zorawska 22 |
|
3 |
Elektryczny |
Erich Tepper |
Młynarska |
Znajdowały się 13 – sklepów kolonialnych, 7 – rzeźni, 11 piekarni
- Kościuszki 30
- Główna 44
- Zorawia 54
- ul, Kościuszki 21
- I Brygady 17
- Plac Wolności 14
- Plac Wolności 15
- Główna 39
- Drzymały 1
- Plac Wolności 1
- Kolejowa 13
03.09.1945 otwarto Szkołę Powszechną przy ul.Kościuszki 23. Do szkoły zapisało się 11 uczniów z rodzin wojskowych. Kierownikiem szkoły była Pani Feliniak, a wychowawczynią Nochowska Wanda.
12.09.1945 roku utworzono w dawnej remizie straż pożarną.
Miała na wyposażeniu:
4 sikawki kołowe ręczne
1 wóz kołowy do drabin
2 zwijadła kołowe do węży
2 rozdzielacze do wody
9 węży gumowych
1 dużą drabinę drewnianą, 3 średnie i 2 małe
2 bosaki duże, 3 średnie
2 wiadra i 1 nosze
W straży pracuje 11 Polaków i 1 Niemiec, naczelnikiem straży został Massalski Edward.
15.09.1945 Burmistrz St. Grolewski zlecił Ob. Janowi Kocotowi wykonanie pieczęci miejskich. Jedną okrągłą z napisem „Zarząd Miejski m.Gassen”. Cztery pieczątki „Zarząd Miejski m.Gocław”. Jedną okrągłą „Zarząd Gminy Grunhölzel”. Jedną „Zarząd Miejski m.Gocław”
17.09.1945 sporządzono spis radnych miasta Gocław, 12 osób wszyscy są członkami partii P.P.S.
30.09.1945 w Referacie Pośrednictwa Pracy miast Gocław zarejestrowanych jest 222 Niemców i 6 Polaków szukających pracy.
8.10.1945 roku miasto Gocław zameldowane ma 233 osoby.
W Urzędzie Miasta Gocław w październiku 1945 roku pracuje 13 osób z burmistrzem St. Grolewskim
Listopad 1945 w mieście jest 10 radioodbiorników.
Rok 1946
Z początkiem roku wybrano Miejską Radę Narodową w skład której weszło 24 radnych. W styczniu z polecenia Dyrekcji Okręgu Poczt i Telegrafów we Wrocławiu otwarta została pierwsza placówka poczty przy ul.Szerokiej. Jej naczelnikiem został Strzelecki Stanisław, a listonoszem Lewicki Zygmunt. Do czasu otwarcia poczty cała korespondencja była gromadzona w Urzędzie i gońcem wysyłana do Żar.
Szkołę przeniesiono do budynku przy pl. M.Buczka. Kierownikiem szkoły została Rogala Julia.
Uruchomiono cegielnię nr 1 – kierownik Karol Markowiak, i nr 2 – kierownik Apolinary Kujawiak.
18.01.1946 przekazano księdzu do dyspozycji plebanie i ogród, 3 morgi łąki i 1 morgę ziemi ornej.
Dopiero w 1948 przekazano Kościół.
W mieście działają 3 rzeźnie, fabryka sera i handel hurtowy „Kuntze” (ul. Szeroka 22)
06.08.1946 do miasta przybyło 178 Niemców w tym kobiety i dzieci.
Niemcy mieli obowiązek pracowania, bo wśród nich było wielu dawnych pracowników fabryk i zakładów Gassen. Często odmawiali podjęcia pracy. 15.11.1946 Niemkę Ellenbeck Marie ukarano 3 dniowym aresztem. Wymieniona będzie pracować cały dzień w mieście za opłatą, natomiast wieczorem każdorazowo o godz. 19.00 będzie meldować się w celu odbycia kary, która trwać będzie do godz. 6-tej rano. Nakaz taki podpisał burmistrz R.Fajek.
22.11.1946 wysiedlono z Gassen/Gocław 81 Niemców
Zachowało się pismo z 10.12.1946 do Miejskiego Urzędu Bezpieczeństwa napisane przez Burmistrza R.Fajek skierowana sprawę przeciw Kierowniczce Szkoły Powszechnej.
Protokół z 4 grudnia 1946 roku za pobicie dzieci gumową pałką. Protokół Zarządu Miejskiego m.Gocławia
cyt: W dniu 3 grudnia podczas przerwy w szkole dzieci malowały się kredą i zanieczyszczały klasę piątą wtenczas kierowniczka ze szkoły Ob. Rogalowna Julja zawołała moje dziecko lat 11 do kancelarii i nie mając dowodu, że moje dziecko rzeczywiście brało udział w tym zanieczyszczeniu, zbiła dziecko pałką gumową po obu nogach tak, że dziecko ma szereg pręgów i musiało iść zaraz do lekarza bo strasznie nogi były obite, na dowód czego przedkładam świadectwo lekarskie i oświadczam ze dziecko leży chore i nie może wstać.
Podobnych pism do zarządu było więcej.
Podobne wspomnienia o traktowaniu uczniów w szkole zachowało się we wspomnienia mieszkańców Jasienia do dnia dzisiejszego, i co czasem w rozmowach są przytaczane „dawne czasy traktowania uczniów”.
W mieście mieszka 1180 Polaków.
Uruchomiono Zakład Ceramiki Budowlanej, który do 1955 był największym zakładem produkcyjnym w mieście (cegielnia). W grudniu 1946 uruchomiono Zakład Przemysłu Drzewnego w obiektach przy ul. Kościelnej 25 (tartak).
Uruchomiono pierwszy sklep spożywczy PSS "Społem".
W 1946 dokonano nowego podziału administracyjnego Polski. W ramach tego podziału powiat żarski, który wszedł w skład województwa wrocławskiego, (a od 1950 do województwa zielonogórskiego). W skład powiatu żarskiego wchodzi Gocław.
Rok 1947
01.03.1947 miasto Gocław zostało przemianowane na miasto Jasień. Przy ul. Kościuszki nr 22 utworzono przedszkole. Ze względu na przejście Burmistrza Grolewskiego na Burmistrza do Żar jego miejsce zajął Fajek Roman. W lipcu przeniesiono z 1-go Maja na ul. Ogrodową nr 15 ośrodek zdrowia. Kierownikiem była lekarz med. Gertruda Gromek. 21.12.1947 utworzono Gminną Spółdzielnię "Samopomoc Chłopską".
Rok 1948
Ze środków przekazanych ze Starostwa Powiatowego w Żarach Zarząd Miejski rozpoczął prace adaptacyjne w budynku ośrodka zdrowia i izby porodowej przy ul.Okrzei nr 17. W kwietniu adaptowano budynek przy ul.Okrzei nr 16 na szkołę. 1-go maja została otwarta Biblioteka Publiczna w Domu Ludowym przy ul.Strzeleckiej. Kierownikiem został płk. Piekarski. Masarnie i piekarnie przekazano dla Gminnej Spółdzielni. 26.01.1948 w Jasieniu pozostało 17 Niemców
Rok 1949
Remont budynku przy ul. Okrzei nr 18 na przedszkole. Rozpoczęto odbudowę wodociągów miejskich, otrzymano półtora miliona złotych ze Starostwa w Żarach, pracę zlecono dla Przedsiębiorstwa Państwowego w Świdnicy. Pierwsze prace wykonano na stacji pomp. Straż pożarna otrzymała pierwszą motopompę. Powstało kino „ESTRADA”.
Rok 1950
Na podstawie ustawy z dnia 20.03.1950 o terenowych organach jednolitej władzy państwowej na pierwszej sesji MRN 25 czerwca 1950 w sali Domu Ludowego dokonano wyboru prezydium i składu rady. W czerwcu oddano do eksploatacji wodociągi miejskie. Komendantem policji Marciniak Marian. Uruchomiono Państwowy Dom Młodzieży.
W mieście mieszka 1546 mieszkańców.
Rok 1951
Uruchomiono swa sklepy – spożywczy i tekstylny przy ul. Świerczewskiego 3 i 4. Przystąpiono do zabezpieczania obiektów po fabryce „Flothera”, które przeznaczono na magazyny państwowych zakładów zbożowych.
Rok 1952
Część magazynów Państwowych Zakładów Zbożowych przy ul. Przemysłowej oddano dla Centralnych Magazynów arty. Elektrycznych – kier. Chromiak Eugeniusz.
Rok 1953
Powstała Spółdzielnia Produkcyjna w Jasieniu posiadała ok. 100 h. Ziemi
Rok 1954
Jesienią 1954 utworzono powiat lubski, w którego skład weszła gmina Jasień.
Powstaje przedsiębiorstwo Handlu i Usług „Techmazbyt” w Warszawie baza magazynowa w Jasieniu pierwotnie pod nazwą „ELMET”.
Rok 1955
W maju utworzono przystanek PKS przy pl.Wolności. 01.01.1955 w związku z nowym podziałem administracyjnym miasto Jasień przyłączono do nowopowstałego powiatu Lubsko.
Rok 1956
Uruchomiono Fabrykę Maszyn Budowlanych „ZREMB” w Jasieniu 12.07.1956, na terenie byłego zakładu Th.Flothera. Przewodniczącym został Henryk Piątkowski.
Rok 1957
Przy placu 15-go Grudnia odbyły się dożynki międzygrodzkie. Rozpoczęto budowę nowej szkoły przy ul.Konopnickiej.
Rok 1958
Uruchomiono Przedsiębiorstwo „Las” jako punkt skupów owoców leśnych.Powstaje Koło Krajoznawczo - Turystyczne "Włóczęga" przy FMB "ZREMB"
Rok 1959
W drugim półroczu zakończono budowę szkoły nr 2 przy ul.Konopnickiej. kierownikiem nowej szkoły została Julia Rogala (09.11.1959)
Rok 1960
Przy Urzędzie Miasta utworzono Zakład Gospodarki Mieszkaniowej.
Rok 1961
Dodano do użytku pierwszy blok mieszkalny przy ul.Drzymały o 18 mieszkaniach. Inwestor FMB "ZREMB". Powstał Zakład Gospodarki Mieszkaniowej kier. Hładkiewicz Sylwester. Miasto Jasień otrzymało nagrodę 20.000 zł za 3 miejsca w konkursie pod hasłem „Ziemia Lubuska Piękna, Gospodarna i Kultularna”.
Rok 1962
FMB "ZREMB" oddała do użytku drugi blok przy ul.Drzymały. Powstały dwa skwery przy ul.Powstańców Warszawskich i Żarskiej. Mieszkańcy wykonali czyny społeczne dla miasta na wartość ok. 200.000 zł.
Rok 1963
Miasto zainstalowało oświetlenie rtęciowe – 20 lamp.
Rok 1964
FMB "ZREMB" oddała czwarty blok mieszkalny przy ul.Wąskiej. Straż pożarna otrzymała nowy wóz strażacki
Rok 1965
Otwarto drugie przedszkole w Jasieniu. Było to przedszkole przyzakładowe FMB "ZREMB".
Rok 1969
Przy szkole podstawowej oddano do użytku boisko i sale gimnastyczną.
Rok 1975
Powstaje harcerski Hufiec w Jasieniu. Harcerze funkcjonują do dnia dzisiejszego (2025) w Jasieniu.
Rok 1976
Uruchomienie pawilonu handlowego - dawny Market Grosik, obecnie rozebrany.
Rok 1994
Odsłonięcie kamienia i tablicy pamiątkowej z informacją, że w tym miejscu przebiega południk geograficzny (15-ty).
Rok 1996
Pałac w Jasieniu zostaje oddany przez Gminna Spółdzielnię dla Miasta. Miasto sprzedaje pałac za 92,4 tys.zł w ręce prywatne.Od tego czasu mimo początkowych prób remontu pałacu następuje jego degradacja i popada w ruinę.
Rok 1997
Liczba mieszkańców w Gminie wynosi około 7 569 osób
Rok 1998
W 1998 ponownie utworzono powiat żarski, w którego skład weszła gmina miejsko-wiejska Jasień.
Rok 1999
Rok 2000
Rok 2001
Sierpień, otwarcie obwodnicy Miasta Jasień
Rok 2002
Otwarcie nowej sali gimnastycznej przy Gimnazjum w Jasieniu ul. Podmokła. Przejęcie biurowca od FMB "ZREMB "przez Urząd Miasta Jasień, na nowy Urząd Miasta.
Przekazanie Wierzy Ciśnień dla PTTK w Jasieniu, Rozpoczęcie wymiany dachu w Kościele w Budziechowie.
Zmarł Proboszcz parafii w Jasieniu ks. kan. mgr JAN SIDOROWICZ, pochowany na cmentarzu w Jasieniu.
Rok 2003
Następuje seria dewastacji pałacu w Jasieniu, w 25 lutym zamurowano okna cegłami. Dewastacja 15-go południka, wyrwano metalowy globus (2 razy).
Dewastacja pomnika ofiar obozu Gross-Rossen - oderwano orła. W czasie prac na parkingu przy ul. Przemysłowej odkopano fundamenty fontanny Th.Flöthera. W kolejnym okresie pomnik został naprawiony.
Remont biurowca dawnego ZREMBU na potrzeby UM. Kościół w Budziechowie przechodzi do parafii Lubskiej. 17.10.2003 wieś Lisia Góra przyłączona do nowego ujęcia wody. W grudniu rozpoczęto zakładanie fresków na suficie w kościele w Jasieniu
Rok 2004
15-ty południk, odnowiony powraca na swoje miejsce. 10.02.2004 odbyło się uroczyste otwarcie nowej siedziby Urzędu Miejskiego w Jasieniu przy ul.XX-Lecia, w dawnym biurowcu FMB "ZREMB", w miejscu dawnego budynku fabryki Th.Flöthera.
Rok 2005
Rok 2006
Rok 2007
Rok 2008
Rok 2009
Rok 2010
Rok 2011
Rok 2012
Dożynki Gminne odbyły się w Jasieniu na terenie dawnego basenu.
Rok 2013
Rok 2014
Rok 2015
Nagrodę im. Kariny Derbiszewskiej ustanowiło Stowarzyszenie na rzecz rozwoju Jasienia „Jasieniaki”. Karina Derbiszewska była mieszkanką Jasienia, pracowała w Urzędzie Miejskim, zmarła tragicznie w wypadku drogowym w 2014, była znana w środowisku lokalnym. Nagroda ta wyróżnia osoby lub organizacje działające na rzecz społeczności lokalnej i ma charakter społeczny oraz honorowy.
Rok 2016
Remont kościoła, wzmocnienie wieży.
fot. S.Buczyński lipiec 2016
Rok 2017
W lipcu 2017 zakończono zasypywanie dużego basenu pływackiego, ziemią i gruzem. Basen miał uszkodzone dno, spowodowane jak wspominają mieszkańcy brakiem odpowiedniej ilości cementu już przy jego budowie, który zamiast na budowę basenu częściowo trafiał na prywatne budowy domów. Ostatecznie po latach dno basenu popękało i woda wypłukała pod niecką dziurę w ziemi pod jego dnem.
Pierwszy basen jeszcze w Gassen uruchomiono w 1928.
Rok 2018
18 sierpnia 2018 Ochotnicza Straż Pożarna w Jasieniu obchodziła jubileusz 70-lecia istnienia.
Rok 2019
Uroczyste obchody 60-lecia Szkoły Podstawowej w Jasieniu.
Rozebrano pomnik na cmentarzu w Jasieniu, postawiony w hołdzie żołnierzom Armii Radzieckie, wcześniej zdjęto gwiazdę, zawieszono Godło i przemieniono na Pomnik Bohaterów Walk o Niepodległość Polski. Ostatecznie rozebrany.
Rok 2020
Zakończenie modernizacji ulicy I Armii w Jasieniu.
Rok 2021
Trwa remont wieży kościoła.
Gmina Jasień ma 6 662 mieszkańców
Więcej: https://www.polskawliczbach.pl/gmina_Jasien?utm_source=chatgpt.com
Rok 2022
Dożynki we wsi Zabłocie.
Rok 2023
Przebudowa ulicy Okrzei w Jasieniu.
Budowa drogi gminnej nr 001911F w miejscowości Roztoki.
Dożynki Gminne odbyły się w Wicinie.
Otwarcie PSZOK w Jasieniu.
Wizyta Wojewody Lubuskiego w Jasieniu.
Rok 2024
Rozpoczęto prace przy rewitalizacji - odtworzeniu połączenia kolejowego w ramach Programu Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej + pod nazwą „Rewitalizacja linii nr 275 na odcinku Bieniów – Lubsko wraz z budową przystanków w m. Budziechów, Jasień i Bieszków”.
Dożynki Gminne odbyły się w Jabłońcu na terenie boiska z przejściem korowodem z kościoła (21.09.2024).
Miasto zakończyło realizację projektu mającego na celu zagospodarowania terenu "Górki Flöthera" z przeznaczeniem na miejsce rekreacji dla mieszkańców Jasienia.
Wykonano: 10 miejsc postojowych, ścieżkę pieszo-jezdnej do miejsc postojowych, budowa miejsca na ognisko, zjeżdżalni linowej, altany ogrodowej.
W Parku Miejskim przy ulicy Spacerowej postawiono nowe urządzenia, zestaw wspinaczkowy, huśtawka wahadłowa, huśtawka wagowa podwójna, wóz policyjny, huśtawka rodzinna oraz ławeczki i kosze do segregacji odpadów.
Rozpoczęto w styczniu inwestycję polegającą na całkowitej przebudowie ul.Jana Pawła II w Jasieniu wraz z infrastrukturą podziemną, oświetleniem ulicznym, małą architekturą i zielenią.
Obchodzono 75-lecie klubu sportowego "MKS STAL JASIEŃ", którego obecna nazwa brzmi "MKS Stal Felgenhauer Jasień".
Rok 2025
MKS Stal Felgenhauer Jasień awansowała do III ligi w sezonie 2024/2025, co jest historycznym osiągnięciem dla klubu i miasta, świętowanym w maju 2025 roku. Drużyna zdobyła mistrzostwo IV ligi lubuskiej. Kolejny sezon ligowy nie był już tak udany dla drużyny.
Uroczystości święta plonów odbyły się w Jasieniu 6 września na terenie dawnego basenu. Przyznano tytuł "Honorowego Obywatela Gminy Jasień" przez Radę Miejską w Jasieniu dla Pani 𝗝𝘂𝘀𝘁𝘆𝗻y 𝗞𝗶𝗿𝘆ł𝗮 (paraolimpijka).
Rozpoczęto remont elewacji kościoła i jego odwodnienie.
Przeprowadzone pierwsze referendum w Jasieniu w sprawie odwołania Burmistrza Jasienia. Głosowanie odbyło się 14.12.2025, udział wzięło 586 osób na wymagane dla ważności 1671. Burmistrz nie został odwołany ze stanowiska.
Zmarł Stanisław Góral, kresowianin, lokalny artysta, rysownik, działacz społeczny.