Gassen rodziny Rabenau

Abracham Gotfryt Filip von Rabenau urodził się 28.07.1739, a zamarł 12 Listopad 1791 w Gassen w wieku 52 lat. Już od 15-go roku życia pełni służbę wojskową w regimencie dragonów księcia Albrechta. Brał udział w wojnie na Węgrzech, oraz w wojnie przeciw Prusom. Przechodził wszystkie szczeble awansu do stopnia rotmistrza. Odszedł z wojska na własna prośbę 20 lipca 1764.
A 7 sierpnia 1764, żeni się z Magdalene Sofie Henriette von Haugwitz (1750-83) z Matuszewic (Matzdorf), wnuczką Rudolfa von Bünau z Matuszewic. Mieli czterech synów August Heinrich Abraham, Friedrich Philipp Sigismund, Carl Gottfried, Balthasar Ferdinand.
Dnia 27.09. 1776 w miejscowości Lübben obyła się licytacja dóbr rodziny von Bünau. Nowym właścicielem został za kwotę 17.800 talarów Rotmistrz Abraham Gottfried Philipp von Rabenau, który kupił wcześniej wsie Grünhölzel, Liesegar, Matzdorf, Brinsdorf, Sempten (Sembten,) Pitschkau i Niemaschkleba.
Kupując okoliczne ziemie, majątek ziemski rodziny von Rabenau zaczyna przypominać swoją wielkością majątek jaki posiadała rodzina von Bünau.
W Jasieniu od roku 1734 mieszkał też jeden z krewnych Abrahama von Rabenau – Gottlieb Adolf von Rabenau z drugą żona Zofią Augustą von Bestenbosel, która zmarła w Jasieniu 6 grudnia 1755 i została pochowana w kościele w Jasieniu.
W roku 1780 zakończył budowę zamku - pałacu rozpoczęty już w roku 1746.
Na krótko przed śmiercią Jasień został ponownie wystawiony na sprzedaż, początkowo zainteresowany posiadłością był hrabia Ludwiki Fredrich Wilhelm Graf von Schlabrendorfowi lecz prawdopodobnie z powodu ceny do sprzedaży nie doszło. I dopiero 25.10.1790 Jasień za kwotę 49000 talarów kupił pruski kapitan Johann Fryderyk Franz von Ploetz. Kupując dodatkowo Zieleniec (Grünhölzel), połowę Jabłonic (Gablenz).
W 1794 posiadłość tę przejął Balthasar Heinrich Erdmann von Zeschau dokupując Lisią Górę (Lisegare), Zieleniec (Grünhölzel), Nową Rolę (Niewerle), Świbinki (Schniebinchen) oraz Jasionnę (Jessen) i Jurzyn (Jüritz.).
Był dwukrotnie żonaty. Pierwszy raz z Friederike Johanna Christiane von Meyer zu Knonow, a drugi raz a Friederike Erdmuthe von Schönaich. Miał łącznie dziesięcioro dzieci, z czego czworo umarło. Z pierwszego małżeństwa miał 8 dzieci, a z drugiego 2. Balthasar Heinrich Erdmann von Zeschau zmarł 17.1.1810 w wieku 63 lat w Jasionnej.
Pozostawił po sobie ruchomości o wartości 6725 talarów oraz dobra szlacheckie Jasionnę i Jurzyn o wartości 40.000 talarów, Nową Rolę i Świbinki o wartości 15.000 otrzymała córka Emilja Julianna von Francoism, Lisią Górę i Zieleniec o wartości 23.000 talarów otrzymała córka Julia Friederika von Rabenau i ostatecznie wieś Stary Jasień o wartości 57.000 talarów otrzymał syn Anton Henrich von Zeschau. On zaś w 1819 roku za kwotę 69.000 talarów odsprzedał majątek swemu szwagrowi Wilhelmowi Ludwikowi von Rabenau z Czernej.
W Jasieniu (Alt-Gassen) uprawiano winorośla przy domach oraz na zboczu wzniesienia w kierunku drogi na Wicinę. Z zapisów z roku 1820 wiemy, że za wino trzebo było zapłacić od 10 talarów. Dziś jeszcze zachowały się przy przedwojennych domach pozostałosci starych szczepów winorośli, najczęściej mają małe białe grona, bardzo słodkie.
W 1824 roku Jasień liczy już 112 domów, zniesiona została pańszczyzna. Wynikało to bardziej z konieczności finansowej niż z „dobrej woli”. Część ziem zostaje sprzedana chłopom jasieńskim za kwotę 14.000 talarów
7 listopada 1831 Jasień odziedziczył jego syn Ludwig (Louis) Heinrich Balthasar von Rabenau, który ożenił się z Therese von Francois. Mieli sześcioro synów: Julius Baltazar, Wilhelm August Edwartd, Ludwik Luis Wojciech, Artus Bernard, Juliusa i Bruno.
Bracia Luis i Artur zostali ciężko ranni podczas szturmowania okopów duńskich w Schlezwigu. Młodszy z braci Artur został ranny odłamkiem granatu w udo, i zmarł 27 kwietnia 1864 w lazarecie. Starszy z braci Luis zginął 3 dni później. 4 maja 1864 w Jasieniu odbyły się uroczystości kościelne, w czasie których wmurowana została pamiątkowa tablica z czarnego marmuru ufundowana przez korpus (niezachowana do dnia dzisiejszego, jej wizerunek można odnaleźć w publikacjach), w którym obaj bracia służyli. Bracia zostali pochowani na cmentarzu w Jasieniu w grobowcu rodzinnym (zachowany do dnia dzisiejszego) , po przeniesieniu trumien z kościoła na cmentarz, w kondukcie żałobnym. Wieniec pogrzebowy przesłano też z Dłużka od rodziny cesarzowej Niemiec.
Po śmierci męża Emilie von Rabenau (z d. von Francois) zarządzała dobrami samodzielnie przez 6 lat. Dokumenty podatkowe wykazują, że mimo braku następców, utrzymywała pałac w doskonałym stanie.
Emilie Therese von Francois (1817–1876)  von Rabenau zmarła w Zgorzelcu 15 czerwca 1876 roku, lecz pochowana jest w grobowcu rodzinnym w Jasieniu (Gassen).

Po śmierci Emilie T., jej córki Anna i Therese nie były w stanie samodzielnie prowadzić ogromnych dóbr rycerskich. Archiwa zawierają umowę sprzedaży, na mocy której miasto przejęło "Schloss Gassen" (pałac) na cele publiczne z 1881. A majątek wcześniej w 1872 kupili już za kwotę 102 000 talarów kupili (kupcy, gospodarze) Friedrich Bruno Hering i Gustaw Adolf Müller z Drezna. Bruno Hering zmarł 18.04.1874 roku w Jasieniu, a majątek przeszedł na Müllera. Ostatecznie Miasto przejęło pałac i dobra ziemskie. 

Ród von Rabenau odszedł z Gassen nie przez bankructwo, lecz przez śmierć męskich potomków. Historia rodziny kończy się przekazania majątku społeczności miasta Gassen, co pozwoliło na zachowanie ich siedziby rodowej - pałacu do dziś.

W 1849 w mieście mieszka pierwszy lekarz, 1 farmaceuta i 2 certyfikowane położne
W Gassen w roku 1849 mieszka 1137 wyznania Ewangelickiego, 8 Katolików, w 1858 już 1387 Ewangelików, 17 Katolików i 20 Żydów (w 1925 roku mieszka już tylko 1 Żyd).

Prawdopodobnie za czasów Abrahama von Rabenau utworzono w Jasieniu cmentarz.

 

 

Źródła:
1. Götz Freiherr von Houwald, Die Niederlausitzer Rittergüter und ihre Besitzer, Band II Kreis Sorau, 1981r.
2. H.E.Kubach, Die Kunstdenkmäler des Kreises Sorau und der Stadt Forst
3. Materiały niemieckojęzyczne w posiadaniu autora.