- Szczegóły
- Autor: opracował: S.K.Górski
Pierwotny pałac lub siedziba rodowa z czasów von Wiedebachów, zapewne drewniany istniał od ok.1500 do roku 1731 (pożar).
Rudolf von Bünau rozpoczął w 1746 roku budowę lub rozbudowę nowego pałacu, którą zakończono 17 sierpnia 1755 roku.
Obecny barokowy pałac wybudowany / przebudowany zostałw latach 1764-1780 wraz z zabudowaniami folwarcznymi.
Ciekawostką jest fakt, iż 16 i 17 sierpnia 1758 w pałacu kwaterował ze swoim sztabem król Prus Fryderyk II.
W 1776 roku właścicielem Pałacu staje się rotmistrz Abraham Gottfryd Filip von Rabenau, który kończy jego budowę. Nad wejściem do pałacu pozostał podwójny kartusz herbowy A.G.P.v.Rabenau i Zoffi v. Haugwitz (prawa strona). Pałac jest murowany z cegły na planie wydłużonego prostokąta, budynek piętrowy, przykryty wysokim dachem mansardowym a nad wejściem w elewacji dwa kamienne kartusze. Zabudowania folwarczne zbudowano ok. 1780 roku, złożone były z domów robotniczych, kordegardy i budynków gospodarczych oraz ogrodu. W miejscu ogrodu dziś wybudowane są dwa bloki mieszkalne. W 1792 pałac nabywa go hrabia von Schlabrendorfüber, choć z dokumentów wynika, że transakcja została unieważniona. W 1805 roku pałac staje się własnością kapitana Baltazara Henryka Erdmunda von Zeschau z Jasionnej, a po jego śmierci odziedziczył go syn, królewski minister finansów Anton Henryk von Zeschau. W 1825 zostaje sprzedany dla Wilhelma Ludwika von Rebenau. Następnie majątek przechodzi z rąk do rąk by w 1881 samorząd miasta Jasień kupił pałac i przeznaczył go na ratusz miejski. Od roku 1881 do 1945 pałac pełnił funkcje ratusza miejskiego. A wnętrza jego zostały przebudowane na potrzeby administracji.
1968 rok
2026 rok
Abrahama Gottfrieda Philippa von Rabenau, kiedy nabył majątek Gassen, był już zniszczony pożarem z 1731 oraz skutkami zniszczeń w trakcie wojny siedmioletniej.
Budowa przyległego do pałacu folwarku rozpoczęła się w 1780. Zachowane informacje wspominają o odkryciu w dawnej wieży zegarowej notatkę wymieniającą głównych budowniczych, mistrza murarskiego Schneider z Forst, i mistrza ciesielskiego Apel z Sommerfeld. Sercem kompleksu był rozległy dziedziniec o wymiarach 90 × 110 m, oraz aleja drzew, która pierwotnie łączyła Pałac z położonym naprzeciwko Domem Zarządcy. Północna elewacja pałacu przylega bezpośrednio do rzeki Lubszy. Elewacja frontowa, południowa jest podzielona na 17 osi okiennych. Centralny, pięcioosiowy ryzalit środkowy jest jedynym elementem wysuniętym przed lico muru. Pałac został zaprojektowany jako surowa, dwukondygnacyjna bryła na planie prostokąta (48 × 16 m), o wysokości 18 metrów, 10 metrów stanowi łamany dach mansardowy. Cechą unikalną były spaliery (listwy trejażowe) pokrywające ściany boczne fasady, co kontrastowało z gładkim tynkiem ryzalitu. Badania konserwatorskie z przed 1918 wykazały ślady malowanych obramowań okiennych, które optycznie łączyły okna parteru i piętra w pionowe pasy. W tympanonie ryzalitu umieszczono płaskorzeźbę pancerza z pięcioma piórami oraz emblematy wojenne. Nad wejściem głównym znajduje się podwójny herb von Rabenau wykuty w kamieniu (motyw kozła i barana).
Lewy herb (kozioł), należy do Abrahama Gottfrieda Philippa von Rabenau (1743-1821).
Prawy herb (głowa barana), do jego żony, Magdalene Sophie Henriette von Haugwitz (zm. 1783).
Do pałacu wchodziło się przez bogato rzeźbione drzwi, a centralny przedpokój dzieli budynek na cztery strefy funkcjonalne. W pomieszczeniach frontowych parteru zachowały się sklepienia krzyżowe oraz sufity zdobione dyskretną sztukaterią o prostych liniach. Wewnętrzne schody prowadziły na piętro, i posiadały kutą balustradę, pod nimi schody prowadziły do piwnic.
Po wykupieniu majątku przez miasto, gmina dokonała zmian w folwarku. Pałac stał się Ratuszem Miejskim, w którym mieszkał też burmistrz. Dawne stajnie przebudowano na mieszkania komunalne, przychodnię "szpital miejski" oraz dom opieki. Dom Zarządcy zachował swoją formę mieszkalną, utracił wieżę zegarową, która niegdyś dominowała nad południowym wjazdem do miasta, z powodu złego stanu technicznego.
Uzupełnienie informacji na podstawie monografii architektonicznej z Zentralblatt der Bauverwaltung z 1913.
W 1964 został odnowiony przez ówczesną Gminną Spółdzielnie "Samopomoc Chłopska", w której był posiadaniu - zlikwidowano dekoracje stiukową pomieszczeń na parterze i I piętrze, oraz usunięto kominki. Przed pałacem ustawiono fontannę - obecnie usunięta.
Obok pałacu znajduje się betonowy bunkier wybudowany w okresie II wojny światowej dla Burmistrza i władz miasta Gassen (Jasień) w obawie przed nalotami alianckimi.
Do pałacu prowadziła brama wjazdowa, której pozostałości w zarysie widoczne są do dziś w budynku mieszkalnym - brama została zamurowana a przestrzeń przerobiona na mieszkanie.
Dwór otaczał wydłużony dziedziniec, wzdłuż którego stoją parterowe budynki gospodarcze. Na końcach dziedzińca, sąsiadując z pałacem, stoją dwa kwadratowe, dwukondygnacyjne domy mieszkalne z dachami mansardowymi.
Czwartą stronę dziedzińca zamyka nowsza zabudowa, wśród której wyróżnia się stary, piętrowy budynek z dachem siodłowym, dawniej służący jako przejazd z wieżą zegarową. Piękna aleja wzdłuż osi dziedzińca, została zniszczona przez założenie ogrodowe, a ostatecznie przez bloki mieszkalne.
Remont w latach 90-tych XX wieku, zlikwidowano sklepienia krzyżowe w kilku pomieszczeniach, wyburzono kilka ścian, zamontowano okna z pcv.
Park pałacowy jest przykładem kompozycji parku angielskiego o regularnych uliczkach, pochodzi z II połowy XIX wieku.
W sklepie na I piętrze funkcjonował sklep, a po prawej stronie była sala taneczna, w czasie jak na dole funkcjonowała rzeźnia.
Pałac został sprzedany w prywatne ręce, co doprowadziło do kolejny zmian wewnątrz, wyburzeń ścian a nawet stropu. Ostatecznie inwestycję przerwano a stan budowy pozostał.
Obecnie pałac pozostaje w rękach prywatnych popadając w ruinę.
Obecny widok na zabudowania ul. Powstańców WarszawskichLINK do GOOGLE
Pałac z 1963r z widoczną fontanną.
Stan pałacu z roku 2023.
Pałac zdjęcia kwiecień 2025r.
Wizja pałacu - jak może wyglądać po remoncie wykonana przez S.Górski w 2025.